Achter het kasteel ligt een park dat bekend staat als de Anholter Schweiz. Toen een van de vorsten halverwege de 19e eeuw terugkeerde van zijn huwelijksreis in Zwitserland, nam hij als aandenken een compleet chalet mee. Zijn kersverse echtgenote had zo van de omgeving genoten dat hij rotsen liet aanrukken en het in een zorgvuldig nagebouwd Zwitsers decor plaatste om haar te plezieren. Een siertuin erbij, compleet met watervallen; wie niet beter weet zou het idee hebben aan het Vierwoudstedenmeer te staan. Het chalet maakt vandaag de dag deel uit van een dierenpark, waar onder andere verwaarloosde beren worden opgevangen. Om de verwarring compleet te maken; bij het Drentse Diever ligt een buurtschap die ook Anholt heet. Daar stopte vroeger de postkoets om paarden te verversen. Iets verder ligt de buurtschap Engeland.

De Nederlandse grens is een langgerekt snoer van prachtige verhalen en anekdotes, van tragische geschiedenissen en merkwaardige feiten. Zomaar een voorbeeld:

Grensgeval

Bloemen komen uit Holland. Kaas ook. Een internationaal transportbedrijf zet als thuisland Holland op de vrachtwagens, geen Nederland. Want Holland is synoniem met Nederland, en niet alleen in het internationale handelsverkeer. We hebben het nog wel over het Nederlands Elftal, maar zodra de spelers de mat op komen roepen we Hup Holland.

Benieuwd waar Holland nu precies ligt ben ik gaan speuren. We weten allemaal wel dat Holland staat voor het gewest Holland, later opgesplitst in de provincies Noord- en Zuid-Holland. Dat gewest dankt zijn naam aan de graven van Holland, die eeuwen lang de scepter zwaaiden over hun graafschap en het gestaag uitbreidden. De eerste die zich van de titel Graaf van Holland bediende was Floris II, in het jaar 1101. Zo’n veertig jaar eerder verwierf zijn grootvader, Floris I, een bosgebied dat het Holtland heette. Bij dit Holtland – houtland – lagen enkele kleine kastelen. Later ontstond daaromheen de nederzetting Leithon, het huidige Leiderdorp. Floris I stond te boek als Graaf van Frisia en hij zou zich gevestigd hebben op de burcht Holtland, aan de rand van het gelijknamige bos. Zijn kleinzoon Floris II liet zich als eerste Graaf van Holland noemen, waarschijnlijk om de eenvoudige reden dat Holland prettiger in het gehoor ligt dan Holtland. Niet veel later kwam Holland in zwang als naam van zijn gehele grondgebied, pars pro toto, ruwweg de huidige provincies Noord- en Zuid-Holland. En omdat de invloed van Holland in de latere Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden onevenredig groot was, werden die Nederlanden vaak Holland genoemd.

Van de Burcht Holtland is niets meer over. Het kasteel zou gestaan hebben aan de rand van wat nu de oude dorpskern van Leiderdorp is, aan de oever van de Oude Rijn. Bij het kasteel hoorde een kasteeltuin, wellicht een restant van het Holtland. Aan die tuin verrees al in 1374 een huis dat de Hollandsche Tuyn heette. Meer dan 600 bewogen jaren later is de Hollandsche Tuyn een café-restaurant. Op de website staat de geschiedenis van het pand te lezen. Die geschiedenis is nauw verweven met onze vaderlandse geschiedenis en met het antwoord op de vraag waarom wij Holland zeggen als we Nederland bedoelen.

Vlieland of Texel?

Is dit een ludieke stunt bij de verschijning van een nieuw boek, of is er meer aan de hand en zullen Texel en Vlieland, Noord-Holland en Friesland elkaar binnenkort op leven en dood een stuk zandplaat gaan betwisten? Een artikel in de Texelse Courant doet vermoeden dat het met de annexatie niet zo’n vaart zal lopen.